برای ایرانیان پرتالی است متمرکز به جغرافیای گردشگری که این جغرافیا بستر مناسبی برای توسعه سایر بانکهای اطلاعاتی از قبیل مشاهیر و بزرگان هر شهر و بررسی آثار آنها و بانکهای اطلاعاتی مثل، خدمات و گردشگری که شامل غذاهای محلی،سوغات،صنایع دستی،بازار،صنعت،اکوتوریسم می باشد.با فرستادن عکس،سفرنامه،فیلم کوتاه،گذاشتن کامنت در آخر هر مطلب و معرفی شغل یا کار خود در آن منطقه، و با به اشتراک گذاشتن این مطالب به توسعه صنعت توریسم کشور کمک کرده باشیم
شنبه ٠٧ خرداد ١٤٠١
جستجوی پیشرفته   جستجوی وب
گردشگری
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
عضویت
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 6351
 بازدید امروز : 2537
 کل بازدید : 63878918
 بازدیدکنندگان آنلاين : 4
 زمان بازدید : 1.5313
منطقه حفاظت شده سبزكوه

منطقه حفاظت شده تنگ صیاد 

منطقه حفاظت شده تنگ صیاد

به تاریخ نهم شهریور 1391

مشخصات و شرایط جغرافیایی پارک ملی و منطقه حفاظت شده تنگ صیاد:

پایگاه خبری دیده بان محیط زیست و حیات وحش ایران: پارک ملی و منطقه حفاظت شده تنگ صیاد در سال ۱۳۴۹ از طرف شورای عالی شکاربانی و نظارت بر صید و شکار به عنوان منطقه شکار و تیر اندازی ممنوع اعلام گردید. در سال ۱۳۵۲ با تصویب شورای عالی محیط زیست به عنوان منطقه حفاظت شده اعلام و در سال ۱۳۷۴ نیز ۴۳۷۲ هکتار از قسمت میانی این منطقه به پارک ملی ارتقا یافت.

مساحت منطقه حفاظت شده تنگ صیاد ۲۲۸۹۶ هکتار و پارک ملی تنگ صیاد ۴۳۷۲ هکتار می باشد.

منطقه تنگ صیاد ناحیه ای کوهستانی و مرتفع می باشد. از نظر تقسیمات کشوری این محدوده در قسمت هایی از بخش شرقی شهرستان شهرکرد و بخش غربی شهرستان بروجن در استان چهارمحال و بختیاری واقع شده است و فاصله آن تا مرکز استان ۱۵ کیلومتر می باشد.

اقلیم:

بر اساس دو اقلیم نمای آمبرژه و دومارتن این منطقه در قلمرو اقلیمی خشک و نیمه خشک و بر اساس تقسیم بندی انجام گرفته توسط دانشگاه اصفهان دارای آب و هوای نیمه مرطوب و معتدل با زمستان های سرد می باشد. میانگین دراز مدت بارندگی سالانه در منطقه ۴۲۴ میلی متر (حداکثر ۶۲۵ و حداقل ۱۷۰ میلی متر) و میانگین سالانه دما در بخش های مختلف منطقه مورد مطالعه از ۸/۶ تا ۱۰/۶ درجه سانتی گراد برآورد شده است. حداکثر، میانگین و حداقل روزهای یخ بندان ۱۵۱، ۱۲۲ و ۱۰۵ روز بوده است که حداکثر آن در دی ماه با ۲۸/۵ روز می باشد. میانگین رطوبت نسبی در منطقه ۴۵ درصد است که بین ۱۱ درصد در خرداد تا ۹۴ درصد در دی ماه تغییر می کند.

منابع آب:

مورفولوژی و زمین شناسی خاص منطقه تنگ صیاد موجب ایجاد آبراهه های متعدد نسبتا بزرگ و کوچک (درحدود هفتاد آبراهه) شده است که وسعت آنها کمتر از یک کیلومتر مربع تا بیش از ۶۰ کیلومتر مربع و طول آنها کمتر از یک کیلومتر تا بیش از ۱۳ کیلومتر تغییر می کند. این آبراهه ها کاملا فاقد جریان پایدار و دائم بوده، فصلی و بعضا سیلابی هستند. متوسط جریان های سطحی آبراهه ها در کل منطقه بین ۲۴/۵ تا ۲۱/۵ میلیون متر مکعب در سال تخمین زده شده است. ۴۲ دهنه چشمه نیز در این منطقه وجود دارد که ۳۸ دهنه آن دارای آبدهی دائمی و ۴ دهنه نیز فصلی هستند از جمله این چشمه ها می توان به چشمه های آبشرشر، ریزاب، سنگ سفید و بیدخل اشاره نمود.

راههای دسترسی:

جاده آسفالته بروجن – شهرکرد، جاده آسفالته فرخشهر، جاده قدیم دهنو، جاده های حاشیه منطقه و جاده جیپ رو احمد آباد، جاده جیپ رو بستان شیر و جاده جیپ رو تنگ صیاد، جاده های داخلی منطقه می باشند.

جاذبه های گردشگری:

تنوع گونه های گیاهی منطقه، وجود چشم اندازها و مناظر متنوع و بدیع که حاصل وجود اکوسیستم کوهستان می باشد، تفریحات فیزیکی پر تحرک مانند کوه نوردی، صخره نوردی، همچنین چشمه های دائمی، تماشای حیات وحش، دسترسی آسان به جاده آسفالته، نزدیکی به مرکز استان چهارمحال و بختیاری و استان اصفهان از قابلیت های این منطقه از نظر گردشگری می باشند.

پارک ملی و منطقه حفاظت شده تنگ صیاد توسط پاسگاه های محیط بانی ثابت فرخشهر، ایرانچه، بستان شیر، آب شرشر، بیدخل و کورچی تحت حفاظت قرار دارد.

وضعیت اجتماعی:

منطقه تنگ صیاد عاری از وجود مناطق مسکونی در داخل خود می باشد اما در حاشیه و پیرامون آن شهرها و روستاهائی وجود دارد که از آن جمله: شهر فرخشهر در شمال منطقه، روستای ایرانچه در غرب و روستای دهنو در جنوب از مراکز مسکونی هستند که در حاشیه منطقه قرار دارند و روستای دستگرد، سورک و شهرسفید دشت نیز از دیگر مراکز مسکونی هستند که تنگ صیاد از وجود آنان تحت تاثیر قرار میگیرد.

ویژگی های منطقه:

تنگ صیاد تنها ۱٫۶ درصد از مساحت استان چهارمحال و بختیاری را به خود اختصاص داده است ولی به دلایل متعدد و منحصر به فرد بودن منطقه، یکی از بهترین مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست میباشد و به یکی از قطب های اصلی و مهم استان چهارمحال و بختیاری در برنامه ریزی ها و مسائل کلان اقتصادی، گردشگری و اجتماعی بدل شده است. نزدیکی به دو قطب مهم اقتصادی همچون فولاد مبارکه وذوب آهن اصفهان از دیگر ویژگی های این منطقه به شمار میرود.

تنگ صیاد با قرار گرفتن در میان دو شهرستان مهم استان چهارمحال و بختیاری یعنی شهرکرد و بروجن و حاشیه جاده شهرکرد – اصفهان – بروجن از موقعیت دسترسی راحت، سریع و کم هزینه برخوردار است.

متاسفانه به دلیل همین ویژگی ها مورد هجوم و تهدید انواع و اقسام عوامل توسعه ناپایدار از جمله، توسعه روستائی، شهری، صنعتی، کشاورزی، معدنی، شکار غیر مجاز، تفریح و تفرج، تقاضای آب، شن و ماسه و سنگ و غیره قرار دارد.

پوشش گیاهی:

۲۰ تیپ گیاهی و ۲۵۲ گونه گیاهی متعلق به ۵۲ تیره که حدود ۳۰ گونه انحصاری ایران می باشد در این منطقه شناسایی گردیده که نشان دهنده اهمیت این ذخیره گاه ژنتیکی است. شاخص ترین گونه های گیاهی منطقه تنگ صیاد شامل گون، کرک و جاز می باشد.

گونه های شاخص جانوری:

تاکنون در پارک ملی و منطقه حفاظت شده تنگ صیاد ۲۴ گونه پستاندار از ۱۹ جنس متعلق به ۱۴ خانواده، ۷۰ گونه پرنده از ۵۴ جنس متعلق به ۳۵ خانواده، ۲۶ گونه خزنده و ۴ گونه دو زیست شناسایی شده است.

بین پستانداران منطقه ۴ گونه در طبقه بندی IUCN از گونه های در معرض انقراض آسیب پذیر وجود دارد.

پستانداران: کل و بز Capra aegagrus، قوچ و میش Ovis orientalis isphahanica، پلنگ Panthera pardus، روباه Vulpes vulpes، گربه وحشی Felis catus.

پرندگان: پرندگان حمایت شده موجود در منطقه حدود ۱۷ % گونه های پرندگان منطقه را شامل می شوند. از انواع پرندگان تنگ صیاد می توان به موارد ذیل اشاره نمود:
کبک دری Tetragullus caspicus، عقاب طلایی Aquila chrysaetus، کبک Alectoris chukar

خزندگان: لاک پشت برکه ای خزری Mauremys caspica،  آگامای الیویه Trapulus ruderatus ruderatus ، مار پلنگی Coluber ravergeiri ravergieri

دوزیستان: قورباغه معمولی Rana ridibunda ridibunda و وزغ معمولی Bufo bufo

تعارضات و تهدیدها:

چرای دام، توسعه شهر و روستا، دسترسی آسان جهت تعرض و یا تخلف در منطقه، شکار غیرمجاز و زنده گیری حیوانات، تقاضای برداشت شن و ماسه و سنگ، برداشت گیاهان علوفه ای و غیره نمونه هائی از تاثیرات جوامع انسانی پیرامون این منطقه است.

بیش از ۶۰ مورد عوامل مختلف موجود که در پیرامون منطقه مستقر می باشند که شامل مزارع، روستا، شهر، دامداری، مرغداری، شهرک و ناحیه صنعتی، کوره آجر پزی، خوراک دام، کارواش، تیرچه بلوک، شن شوئی، سد، گلخانه، تاسیسات ادارات و دستگاه های مختلف می باشند. بنابراین به حق می توان گفت تنگ صیاد جزیره ای است که در میان امواج توسعه قرار گرفته است.

یکی از پتانسیل ها و ارزش های تنگ صیاد استفاده از مراتع آن در فصل چرا در قسمت حفاظت شده آن است که با برآورد حدود دوازده هزار واحد دامی چرای صد روزه را در قالب ۶۰ بهره بردار هر ساله به انجام می رسانند. متاسفانه حضور این تعداد دامدار درمنطقه هرچند در جهت تولید پروتئین و ایجاد اشتغال نقش اساسی ایفا میکند لیکن با حضور شبانه روزی در منطقه علاوه بر ایجاد مانع در جهت ایجاد امنیت، باعث بروز مشکلاتی چون انتقال بیماریهای مشترک بین دام های اهلی و وحشی، مخفی شدن تخلف و زنده گیری حیات وحش در کنار دامداری، ایجاد مزاحمت برای وحوش از طریق سگ های گله، برهم زدن آرامش وحوش با رفت و آمدهای پی درپی و غیره می شوند.

وجود مستثنیات در داخل مناطق چهارگانه با کاربری کشاورزی منع قانونی ندارد. بر همین اساس نزدیک چهل مورد مستثنیات مردمی با مساحتی بالغ بر ششصد هکتار وجود دارد که تقریبا در کلیه قسمت های منطقه دارای پراکندگی هستند. این تعداد مستثنیات که معمولا به صورت مشاع بوده و بهره بردارانی بیش از تعداد مزارع دارند مشکلاتی را همواره با خود دارند که تبدیل شدن به محل اختفای متخلف، تعرض به منابع ملی، زنده گیری و تله گذاری و غیره از آن جمله اند. به همین منظور با تلاش های به عمل آمده تعدادی این مزراع که در نقاط میانی و حساس منطقه قرار داشتند با همکاری مالکین خریداری و آزاد گردید تا هم در جهت بهبود وضعیت حیات وحش منطقه و هم در جهت تعیین منطقه امن گامی اساسی برداشته شده باشد.

وجود خطوط انتقال حامل انرژی، عبور خط کابل نوری مخابرات، خطوط انتقال گاز و خطوط انتقال برق فشار قوی و نزدیکی منطقه به مرکز استان و تقاضای فراوان استفاده تفریحی از منطقه از دیگر عوامل تهدید کننده این منطقه بشمار می رود.

رخدادهای منطقه:

- از مهمترین معضلات تنگ صیاد خشکسالی و به دنبال آن کمبود منابع آبی و غذایی است که در مواردی منجر به خروج حیات وحش از منطقه و مشاهده آنها در روستاهای اطرف منطقه می شود (خروج کل و بزها و مشاهده آنها در باغ های فرخشهر در سال ۱۳۹۰)

منابع:

http://www.iew.ir

گردآورنده: 

مهناز آزادی اردکانی