برای ایرانیان پرتالی است متمرکز به جغرافیای گردشگری که این جغرافیا بستر مناسبی برای توسعه سایر بانکهای اطلاعاتی از قبیل مشاهیر و بزرگان هر شهر و بررسی آثار آنها و بانکهای اطلاعاتی مثل، خدمات و گردشگری که شامل غذاهای محلی،سوغات،صنایع دستی،بازار،صنعت،اکوتوریسم می باشد.با فرستادن عکس،سفرنامه،فیلم کوتاه،گذاشتن کامنت در آخر هر مطلب و معرفی شغل یا کار خود در آن منطقه، و با به اشتراک گذاشتن این مطالب به توسعه صنعت توریسم کشور کمک کرده باشیم
يکشنبه ١٤ آذر ١٤٠٠
جستجوی پیشرفته   جستجوی وب
گردشگری
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
عضویت
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 11563
 بازدید امروز : 2453
 کل بازدید : 63023465
 بازدیدکنندگان آنلاين : 2
 زمان بازدید : 0.5313
قلعه قهقهه
قلعه قهقهه  - اهر
قلعه قهقهه
قلعه قهقهه در دهستان یافت از بخش هوراند شهرستان اهر، نزديك روستاي گنجويه و قره آغاجلو بوده و در فاصله 75 کیلومتری شمال مشکین شهر دراستان اردبيل قرار دارد. 
شاید این شعر را جایی خوانده یا از کسی شنیده باشید

         از گردش چرخ واژگون می‌گریم                          و از جور زمانه بین که چون می‌گریم
با قد خمیده چون صراحی شب و روز                     در قهقهه‌ام و لیک خون می‌گریم

این شعر را خان احمد گیلانی، والی گیلان وقتی که در قلعه قهقهه بود سروده است تا بتواند نظر شاه طهماسب را جلب کرده و از زندان آزاد شود، در جواب وی به دستور شاه طهماسب یکی از درباریان چنین نوشته است

آن روز که کارت همگی قهقهه بود        با رای تو رای سلطنت صد مهه بود
امروز در این قهقهه با گریه بساز        کان قهقهه را نتیجه این قهقهه بود

این حکایت یکی از دهها حکایت معروف در خصوص قلعه قهقهه است، زندان مخوفی که علی‌رغم نام با مسمایش، خنده در آن راه نداشت.
قلعه قهقهه، جایی است که هم اکنون به محلی برای گردش و تفریح بدل شده و هر روز میزبان جمع کثیری از گردشگران بخصوص خانواده‌های شهرهای اطراف است. زمانی شنیدن نامش لرزه بر اندام همگان می انداخت. قلعه در ۷۵ کیلومتری شمال مشگین شهر (استان اردبیل)، نزدیک روستای گنجوبه واقع شده است. دور تا دور آن را پرتگاه‌های خطرناک و عمودی طبیعی گرفته است. تنها راه صعود به قلعه راهی تیز و صعب العبور است، مکانی که می‌توان تنها با چند نگهبان امنیت و دفاع از آن را تامین کرد. ویژگی ممتاز قلعه که آن را با تمام قلعه‌های قدیمی متمایز می‌کند تسخیر ناپذیری و استواری آن می‌باشد.
قلعه در یک تپه سنگی به ارتفاع تقریبی هزار متر از زمین‌های اطراف قرار گرفته و اطراف آن را با حصار مستحکم و غیر قابل نفوذ احداث نموده‌اند که با گذشت سالیان دراز هم اکنون نیز ورود به آن تقریباً غیر ممکن بوده و فقط در شرایط جوی مناسب امکان‌پذیر است.
تنها راه استحصال آب در این دژ ، جمع آب‌های سطحی حاصل از آب باران و بارش برف است که دژبانان و یا ساکنان برای اندوختن آب حفره‌هایی در دل سنگ کنده‌اند که ۵ مخزن و ۱۱ آب انبار در قسمت غربی قلعه از آن جمله‌ است. هر حصار دارای دروازه است و حصار اصلی آن دارای ۴ برج بوده و دروازه آن دو برج ۵ ضلعی با طاق هلالی، بعد از دروازه راهروی درازی به اتاق هلالی دارد. زندان قلعه، فضایی است در بدنه بالایی کوه که ۳ قسمت آن به پرتگاه و به‌ سوی دره ای ۸۰ متری است . دیده‌بانی قلعه ۸ ضلعی با برج ۸ ضلعی است که در شمال‌غرب آن واقع شده است.
قلعه قهقهه

بلندترین بخش دژ قسمت جنوبی آن است. آثاری در این قسمت دیده می‌شود که حکایت از وجود یک ساختمان ۲۲×۲۴ متری دارد که هم اکنون با خاک یکسان شده‌ و به احتمال قوی جایگاه نگهبانان بوده‌است؛ چرا که این قسمت به طور کامل به قلعه و دره‌های همجوار اشراف دارد. این ساختمان با ملات گچ آهگ و آجر ساخته شده  ‌است. این دژ شامل سه دیوار یا سه حصار متداخل است و حصار چهارم به عنوان زندان از آن استفاده می‌شده است. تنها مسیر صعود به قلعه از مسیر شمال شرقی است که پس از حدود یک ساعت پیمایش مسیر می‌توان به ورودی قلعه رسید. این ورودی، راهرویی با طاق جناقی است که از سنگ و آجر ساخته شده و از آن به محوطه قلعه راه وجود دارد. زندان دژ در منتها الیه قسمت شرقی قلعه واقع شده و راه ورودی آن حفره‌ای طبیعی است که در دل تخته سنگی عظیم و قطور وجود دارد و با قراردادن سنگی دیگر در مقابل آن، همچون در، زندان را محصور می‌کردند.
قلعه قهقهه با وجود امکانات طبیعی و اندکی تغییر به دست بشر، دژی مستحکم و دست نیافتنی و محلی امن جهت نگهداری خزاین و جواهرات سلطنتی و شورشیان خطرناک و زندانیان سیاسی بوده ‌است.
مهمترین زندانی قلعه قهقهه اسماعیل میرزا فرزند شاه طهماسب یکم صفوی است یا به عبارت دیگر شاه اسماعیل دوم دومین پسر ارشد شاه طهماسب یکم سلطان قزلباش‌ها است.
در سال ۹۶۹ ق، سام میرزا از شاه طهماسب یکم خواست که او را به خراسان بفرستد. شاه نیز موافقت کرد. اما بعد به تحریک مغرضان پشیمان شد و سام میرزا را با دو پسر خردسالش به دژ قهقهه فرستاد. سرانجام در سال ۹۷۴ق، به دستور شاه طهماسب، سام میرزا و پسرانش را به همراه پسران القاس میرزا که در آن دژ بودند، به قتل رساندند.
وقایع و حوادثی که مورخین در مورد قلعه قهقهه ذکر کرده اند بیش‌تر مربوط به دوران صفویه است اما این بدان معنی نیست که این قلعه در دوره صفویه ساخته شده است. طبق تحقیقات باستان شناسی به عمل آمده استقرار در این قلعه به دوران قبل از اسلام می رسد، اما در زمان بابک و صفویه از اهمیت به سزایی برخوردار بوده و سال‌ها به‌ عنوان خزانه سلطنتی و مهم‌ترین زندان مورد استفاده قرار گرفته است. هم‌‌چنین این قلعه در عصر شاه طهماسب اول صفوی‌، یکی از پر رونق‌ترین اعصار خود را گذرانده است‌.
در فصل بهار قلعه و اطراف آن بسیار سرسبز و پوشیده از گلهای شقایق می شود و از بالای قلعه فرشی سبز و رنگین دیدگان را می نوازد.
این دژ به دلیل اینکه محل زندانی شدن افراد سیاسی مهمی، مانند شاهزادگان صفوی در زمان گذشته بوده‌است در تاریخ شهرت بسیاری دارد.

در زمان جنگ‌های ایرانی و عثمانی خزاین شاهان صفوی در اين قلعه نگهداری و حفاظت می‌شده است و اهمیت آن از اواخر دوره صفویه بتدریج کمتر شده و در دوره قاجاریه به یکباره متروکه شده است.

این قلعه در تپه سنگی به ارتفاع تقریبی ۱۰۰۰ هزار متر از زمین‌های اطراف قرار داشته و اطراف آن را با حصار مستحکم و غیر قابل نفوذ احداث نموده‌اند که با گذشت سالیان دراز هم اکنون نیز ورود به آن تقریباً غیر ممکن بوده و فقط در شرایط جوی مناسب امکان‌پذیر است.

قلعه قهقهه در منطقه قره داغ و با ارتفاع تقریبی 2500 متر از سطح دریا، دیوارهای بلند طبیعی و در میان صخره‌ها واقع شده است و دور تا دور قلعه پرتگاه خطرناک و عمودی شکلي وجود دارد.

قلعه قهقهه

طبق تحقیقات باستان شناسی به عمل آمده استقرار در این قلعه به دوران قبل از اسلام می‌رسد. در زمان بابك و صفويه از اهميت بسزايي برخوردار بوده و سال‌ها به‌ عنوان خزانه سلطنتي و مهم‌ترين زندان مورد استفاده قرار گرفته است.

اين قلعه تبعيدگاه مجرمان سياسي و به عنوان زنداني مهم در عصر صفويان مورد استفاده قرار مي‌گرفته است.

از نظر لغوي قهقهه به معناي آواز بلند در خنده‌ و نيز به معناي آواز كبك مي‌باشد.

قهقهه‌، احتمالا نام برخي از مكان‌هاي ديگري نيز بوده است‌، چنان ‌كه دهي از دهستان ميان ولايت حومه شهر مشهد نيز به همين نام است.

قلعه قهقهه

در كتاب تاريخ گيلان‌ اثر ملاعبداللّه فومني گيلاني‌، از اين قلعه به‌عنوان قلعه ماران ‌ياد شده است‌. این قلعه را کهندژ (قلعه قدیمی) نیز گفته‌اند.

قلعه قهقهه‌ همچون ساير قلاع ايران‌، داراي خصوصيات و ويژگي‌هايي است كه از بسياري جنبه‌ها چون قرار گرفتن بر ارتفاع كوهي بلند، مصالح به كار برده شده در ساخت‌قلعه و مانند آن‌، مشابهت زيادي با قلعه‌هاي ديگر دارد.

راه ورودی این قلعه از ضلع شمالی آن می‌باشد که به عنوان یک قلعه نظامی مطرح بوده است.

قلعه قهقهه از 3 حصار متداخل و حصارها بر تعيين حدود قلعه جهت تشكيل ديواره‌هاي سنگي كوه تعبيه شده است. هر حصار داراي دروازه است و حصار اصلي آن داراي 4 برج بوده و دروازه آن دو برج 5 ضلعي با طاق هلالي بعد از دروازه راهروي درازي به اتاق هلالي دارد.

قلعه قهقهه

مصالح ساختماني آن عبارتند از سنگ‌هاي رسوبي به رنگ‌هاي كرم و آجري با ملاط گچ و آهك‌.

زندان قلعه فضايي است در بدنه بالايي كوه كه 3 قسمت آن به پرتگاه و به‌ سوي دره اي 80 متري است. قلعه داراي 5 استخر است و ديده باني 8 ضلعي در شمال غرب با برج 8 ضلعي دارد.

 این قلعه با شماره 6192 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.

 

منابع:

http://www.ekanoon.com

  www.hamshahrionline.ir

http://azsafar.com

گردآورنده:  یوسف ملک میرزایی